సంచార జాతుల హక్కులు — ఇక మౌనం కాదు, ఐక్య పోరాటమే మార్గం

దేశ నిర్మాణానికి చెమటోడ్చిన సంచార–అర్ధసంచార–విముక్త జాతులకు న్యాయం ఎప్పుడు?

వ్యాసకర్త: వల్లెపు సోమరాజు ఖమ్మం జిల్లా అధ్యక్షులు, సంచార జాతుల సంఘం ఫోన్: 9391278579

పొలిటికల్ పవర్ సమగ్ర జాతీయ తెలుగు దినపత్రిక / పిఎన్9 టీవీ తెలుగు న్యూస్ భద్రాద్రి కొత్తగూడెం–ఖమ్మం జిల్లాల బ్యూరో: బత్తుల గోపాల్ రావు భారతదేశ చరిత్రలో సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతుల పాత్రను విస్మరించలేం. గ్రామాల నుంచి పట్టణాల వరకు తమ శ్రమతో సమాజానికి అవసరమైన అనేక సేవలను అందించిన ఈ వర్గాలు నేటికీ అభివృద్ధికి, అవకాశాలకు, ప్రభుత్వ గుర్తింపుకు దూరంగా జీవిస్తున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. దేశాన్ని నిర్మించిన చేతులకే సొంత ఇల్లు ఎందుకు లేదు? సమాజానికి సేవ చేసిన కుటుంబాల పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్య ఎందుకు అందడం లేదు? శ్రమ మనదైతే.. ఆ శ్రమ ఫలితాలు మరొకరి చేతుల్లోకి ఎందుకు వెళ్తున్నాయి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉంది.

1871 నాటి ముద్ర.. తరతరాల బాధ

బ్రిటిష్ పాలనలో 1871లో అమల్లోకి వచ్చిన క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్ అనేక సంచార సమాజాలపై తీవ్రమైన సామాజిక ముద్ర వేసింది. ఒక చట్టం ద్వారా కొన్ని సమూహాలను అనుమానాస్పదంగా, నేరస్తులుగా చిత్రీకరించడం వారి సామాజిక జీవితంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. తరువాత ఆ చట్టం రద్దయి ఆయా సమూహాలు “విముక్త జాతులు”గా గుర్తింపు పొందినప్పటికీ, ఆ చారిత్రక వివక్ష ప్రభావాలు పూర్తిగా తొలగిపోలేదనే ఆవేదన ఆయా వర్గాల్లో ఇప్పటికీ ఉంది.

చట్టం మారింది.. కానీ పరిస్థితులు పూర్తిగా మారాయా?

ఇదే నేటి పాలకులు ఆలోచించాల్సిన ప్రశ్న.

 శ్రమకు విలువ లేదా?

సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతుల్లోని అనేక కుటుంబాలు తరతరాలుగా కఠినమైన శారీరక శ్రమపైనే ఆధారపడి జీవిస్తున్నాయి. రాళ్లు కొట్టడం, నిర్మాణ పనులు, కూలి పనులు, చేతివృత్తులు, సంప్రదాయ కళలు, చిన్నచిన్న వ్యాపారాలు వంటి అనేక రంగాల్లో తమ శ్రమను అందిస్తున్నారు. వారి చెమటతో రోడ్లు నిర్మితమవుతున్నాయి. వారి శ్రమతో భవనాలు నిలుస్తున్నాయి. వారి చేతులతో సమాజానికి అవసరమైన ఎన్నో పనులు జరుగుతున్నాయి. అయితే అదే కార్మికుడికి తన కుటుంబం కోసం భద్రమైన నివాసం, పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్య, యువతకు ఉపాధి, వృద్ధులకు సామాజిక భద్రత అందకపోవడం అన్యాయమే. “శ్రమ మనది.. సంపద ఎవరిది?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం ఇప్పుడు సంచార జాతులు గొంతెత్తాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

ఇల్లు మాత్రమే కాదు.. ఆత్మగౌరవం కావాలి

సంచార కుటుంబాలకు కేవలం ఇళ్లు కల్పించడం సరిపోదు. వారికి స్థిరమైన జీవనాధారం, భూమి, విద్య, ఉపాధి, ఆరోగ్యం, సామాజిక భద్రతతో పాటు ఆత్మగౌరవంతో జీవించే అవకాశాలు కల్పించాలి. ప్రతి జిల్లాలో సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతుల కోసం ఆత్మగౌరవ భవనాలు నిర్మించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరాల్సిన అవసరం ఉంది.

విద్యే భవిష్యత్తుకు మార్గం

సంచార జీవన విధానం కారణంగా అనేక కుటుంబాల పిల్లలకు విద్య నిరంతరంగా కొనసాగడం కష్టమవుతోంది. ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా హాస్టళ్లు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఉన్నత విద్యకు ఆర్థిక సహాయం, పోటీ పరీక్షలకు ఉచిత శిక్షణ, నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలను అందించాలి. తరతరాలుగా మనం కూలీలుగానే ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. మన పిల్లలు నిర్ణయాలు తీసుకునే స్థాయికి ఎదగాలి.

యువత మేల్కొంటేనే మార్పు

సంచార జాతుల యువతలో అపారమైన శక్తి ఉంది. ఆ శక్తికి సరైన దిశ, విద్య, ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉంది. యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ, స్వయం ఉపాధి రుణాలు, సబ్సిడీలు, చిన్న పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు, ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించాలి. అదే సమయంలో యువత కుల, ప్రాంత, వ్యక్తిగత విభేదాలను పక్కనపెట్టి సమాజ అభివృద్ధి కోసం ఐక్యంగా పనిచేయాలి.

రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కోసం గొంతెత్తాలి

మన సమస్యలను మన తరపున ఎవరు మాట్లాడాలి?

ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రాతినిధ్యం కూడా ఒక హక్కే. సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతులకు స్థానిక సంస్థల నుంచి రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయి వరకు తగిన రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉంది. మన సమస్యలు శాసనసభలో వినిపించాలి. మన హక్కుల కోసం మన గొంతు పార్లమెంట్ వరకు వెళ్లాలి.

ఇక విడివిడిగా కాదు.. ఐక్యంగా

సంచార జాతులు ఒకటి, అర్ధసంచార జాతులు మరొకటి, విముక్త జాతులు ఇంకొకటి అని విడిపోయి పోరాడితే మన బలం తగ్గిపోతుంది. మన సమస్యలు వేర్వేరు పేర్లతో కనిపించినా వాటి మూలం ఒక్కటే — సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా, రాజకీయ వెనుకబాటుతనం. అందుకే DNT, SNT, NT సమాజాలన్నీ తమ ఉమ్మడి హక్కుల కోసం ఒకే వేదికపైకి రావాలి. వ్యక్తుల కోసం కాదు — జాతి భవిష్యత్తు కోసం ఐక్యం కావాలి. పదవుల కోసం కాదు — హక్కుల కోసం పోరాడాలి. విభేదాల కోసం కాదు — మన పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం ముందుకు సాగాలి.

ప్రభుత్వం తక్షణమే చేపట్టాల్సిన చర్యలు

1. సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతుల సమగ్ర సామాజిక–ఆర్థిక సర్వే నిర్వహించాలి. 2. ప్రతి అర్హ కుటుంబానికి ఇంటి స్థలం, పక్కా ఇల్లు, మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాలి. 3. ప్రతి జిల్లాలో సంచార జాతుల కోసం ఆత్మగౌరవ భవనాలు నిర్మించాలి. 4. విద్యార్థులకు ప్రత్యేక స్కాలర్‌షిప్‌లు, హాస్టల్ సౌకర్యాలు కల్పించాలి. 5. యువతకు ఉద్యోగ, స్వయం ఉపాధి, నైపుణ్య శిక్షణ అవకాశాలు కల్పించాలి. 6. మహిళలకు ప్రత్యేక ఆర్థిక సాధికారత పథకాలు అమలు చేయాలి. 7. సంప్రదాయ వృత్తులకు రక్షణ కల్పించి మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు అందించాలి. 8. ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు నిజమైన లబ్ధిదారులకు చేరేలా ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయాలి. 9. సంచార, అర్ధసంచార, విముక్త జాతులకు తగిన రాజకీయ, పరిపాలనా ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలి. 10. చారిత్రకంగా ఎదుర్కొన్న వివక్షను గుర్తించి ప్రత్యేక అభివృద్ధి కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలి.

ఇక మౌనం కాదు!

సంచార జాతులు ఇక తమ బాధలను మౌనంగా భరించే సమాజంగా ఉండకూడదు. మన హక్కుల కోసం మనమే మాట్లాడాలి. మన పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం మనమే పోరాడాలి. మన సమాజ గౌరవం కోసం మనమే ఐక్యంగా నిలబడాలి. మన శ్రమకు గౌరవం కావాలి!

మన పిల్లలకు విద్య కావాలి!

మన కుటుంబాలకు ఇళ్లు కావాలి! మన యువతకు ఉపాధి కావాలి! మన మహిళలకు సాధికారత కావాలి! మన సమాజానికి రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కావాలి! ఇది ఎవరి మీద పోరాటం కాదు. ఇది సమానత్వం కోసం, ఆత్మగౌరవం కోసం, హక్కుల కోసం జరిగే ప్రజాస్వామ్య పోరాటం. “ఐక్యతే మన బలం.. హక్కుల సాధనే మన లక్ష్యం!” జై సంచార జాతులు! జై అర్ధసంచార జాతులు! జై విముక్త జాతులు! వల్లెపు సోమరాజు ఖమ్మం జిల్లా అధ్యక్షులు, సంచార జాతుల సంఘం ఫోన్: 9391278579