మేడ్చల్ మల్కాజ్గిరి జిల్లా : పొలిటికల్ పవర్ సమగ్ర జాతీయ తెలుగు దినపత్రిక పిఆర్9 టీవీ తెలుగు న్యూస్. మేడ్చల్ మల్కాజ్గిరి కమిషనరేట్ ప్రతినిధి ఏ.పాండురంగారావు.
హైదరాబాద్ : ఎల్ నీ నో (కరువు)కాలంలో ఈ అతి ముఖ్యమైన విషయాన్ని కుటుంబ సభ్యులందరూ తెలుసుకొని పాటించి, మిగతా వారికి ఆదర్శంగా నిలుద్దాం… కరువు పరిస్థితుల నుండి బయట పడదాం.
అక్టోబర్ 2026 లోనే, మన ఛాతిపై 75% నీటి కొరత అనే భయంకరమైన దెయ్యం వచ్చి కూర్చుంది.
ఇంకా వేసవి రావాల్సి ఉంది! కొంచెం ప్రశాంతంగా వేళ్ళ మీద లెక్కేసి, క్యాలెండర్ లెక్క చూడండి.
అక్టోబర్ : వర్షాకాలం ముగుస్తూనే కరువు.
నవంబర్ : చలి మొదలైంది, కానీ డ్యామ్ లో నీరు లేదు.
డిసెంబర్ : గులాబీ చలి, కానీ ఆందోళన మేఘాలు.
జనవరి 2027 : కొత్త సంవత్సరం ప్రారంభమే కొరతతో.
ఫిబ్రవరి : బావుల్లో నీటి మట్టం పడిపోతుంది.
మార్చి : ఎండ వేడి మరియు నీటి కొరత దెబ్బ.
ఏప్రిల్ : మండే ఎండలు మరియు నీళ్ళ ట్యాంకర్ కోసం ఎదురుచూపు.
మే : నీటి ఒక్కో చుక్క కోసం జీవన్మరణ పోరాటం.
వరుసగా 8 నెలలు… అంటే మొత్తం 240 రోజులు!ఆలోచించండి, ఈ రాబోయే ఎనిమిది నెలలు మనం ఎలా గడపబోతున్నాం?. ఎనిమిది నెలలు అంటే చిన్న విషయం కాదు. మరియు ఒక అతి పెద్ద భ్రమను మనసులో నుండి తీసేయండి. “కరువు అనేది కేవలం రైతుల సమస్య, మనకు ఏం సంబంధం?”.
నీటిని పొదుపు చేసే ఉపాయాలు ఈరోజు నుండే మిషన్ మోడ్ లో అమలు చేద్దాం.
‘సగం గ్లాసు’ ఆతిథ్య సూత్రం:
మన ఇంటికి అతిథి వచ్చినప్పుడు మనం మర్యాదగా చెంబు నిండా లేదా పెద్ద గ్లాసు నిండా నీళ్లు ఇస్తాం. అతిథి రెండు గుటకలు తాగి మిగిలిన మూడు వంతుల నీళ్లను నేరుగా బేసిన్ లో పోసేస్తారు. ఉపాయం: ఇకపై ఇంటికి వచ్చిన ప్రతి వ్యక్తికి మొదట సగం గ్లాసు నీళ్లే ఇద్దాం. వినయంగా చెబుదాం, “నీరు చాలా విలువైనది, మీకు ఇంకా కావాలంటే తప్పకుండా చెప్పండి.” అతిథి కూడా సంతోషిస్తారు, వేల లీటర్ల నీరు వృధా కాకుండా ఆగుతుంది!
‘ఒక బకెట్’ ఛాలెంజ్ షవర్ కి శాశ్వతంగా గుడ్ బై చెబుదాం.
షవర్ కింద నిలబడి పాటలు పాడుతూ స్నానం చేసేటప్పుడు ఎన్ని వందల లీటర్ల నీరు వృధా అవుతుందో మనకు అంచనానే ఉండదు. ఉపాయం: రాబోయే ఎనిమిది నెలలు షవర్ పూర్తిగా బంద్!. కేవలం ఒక బకెట్ మరియు ఒక చెంబు. ఒక మనిషి స్నానానికి రోజుకు కనీసం 30 నుండి 40 లీటర్ల నీరు ఆదా అవుతుంది. ఇంట్లో 4 మంది ఉంటే రోజుకు 150 లీటర్ల నీటి పొదుపు!.
RO నీటి ‘రివర్స్’ మాస్టర్ స్ట్రోక్:
మన ఇంట్లోని వాటర్ ప్యూరిఫైయర్ (RO) 1 లీటరు తాగే నీటిని శుద్ధి చేయడానికి ఏకంగా 3 లీటర్ల వేస్ట్ నీటిని బయటకు పంపిస్తుంది. మనం ఆ నీటిని పైపు ద్వారా నేరుగా బేసిన్ లోకి వదిలేస్తాం.
ఉపాయం: ఆ వేస్ట్ నీటి పైపును ఒక పెద్ద క్యాన్ లో లేదా బకెట్ లో వదలండి. ఆ నీరు అస్సలు మురికి కాదు. ఆ నీటిని నేల తుడవడానికి, గిన్నెలు కడగడానికి, బట్టలు ఉతకడానికి లేదా టాయిలెట్ ఫ్లష్ కి వాడుకోవచ్చు.
‘బేసిన్ లీకేజీ’ మరియు షేవింగ్-బ్రష్ కట్:
ఉదయం బ్రష్ చేసేటప్పుడు లేదా గడ్డం చేసుకునేటప్పుడు కుళాయిని ధారగా వదిలే అలవాటు చాలా మందికి ఉంటుంది. ఉపాయం: షేవింగ్ చేసేటప్పుడు ఒక మగ్గులో నీరు తీసుకోండి. బ్రష్ చేసేటప్పుడు పళ్ళు తోమే వరకు కుళాయి పూర్తిగా కట్టేయండి, నోరు కడుక్కునేటప్పుడు మాత్రమే కుళాయి తిప్పండి. ఈ ఒక్క చిన్న అలవాటుతో కుటుంబం రోజుకు 50 లీటర్ల నీటిని ఆదా చేయవచ్చు. ‘కారు కడగడం బంద్, కేవలం డ్రై క్లీనింగ్ మాత్రమే!’:
ఉదయాన్నే లేచి పైపు పెట్టి ధారగా నీటితో కారు కడగడం అంటే ప్రస్తుత పరిస్థితిలో నీటిని చంపడంతో సమానం.
ఉపాయం: కారు / వాహనాలు కడగడానికి పైపు వాడటం పూర్తిగా ఆపేద్దాం! వారానికి ఒకసారి లేదా రెండుసార్లు ఒక చిన్న బకెట్ నీటితో తడి గుడ్డతో వాహనాలను తుడిచేద్దాం. మన వాహనాలు కొంచెం తక్కువ మెరిసినా పర్లేదు సోదరా, కానీ ప్రకృతి మరియు మన భవిష్యత్తు తప్పకుండా మెరుస్తుంది.
‘కూరగాయలు-బియ్యం’ వాటర్ బ్యాంక్: ఇంట్లో అమ్మ, భార్య లేదా చెల్లి కూరగాయలు కడిగినా, బియ్యం-పప్పు కడిగినా, ఆ నీటిని మనం నేరుగా బేసిన్ గొట్టంలోకి వదిలేస్తాం. ఉపాయం: వంటగదిలో కూరగాయలు, ధాన్యాలు కడిగిన నీటిని వేరే గిన్నెలో పట్టుకుని, ఆ పోషకాల నీటిని డాబా మీద లేదా బాల్కనీలోని మొక్కల కుండీలలో పోయండి. మొక్కలకు సహజ ఎరువు – నీరు దొరుకుతుంది. మన కుళాయి అమూల్యమైన నీరు ఆదా అవుతుంది!. ‘చుక్క-చుక్క’ లీకేజీపై సర్జికల్ స్ట్రైక్: మన ఇంట్లో లేదా భవనంలో కుళాయి నుండి ‘టిప్-టిప్’ అని నీరు కారుతుంటే, మనం “పోనీలే, చుక్కే కదా కారుతుంది” అని పట్టించుకోం.
ఉపాయం: ఆ ఒక్కో చుక్క 24 గంటల్లో నిండా 20 లీటర్ల బకెట్ ని నింపుతుంది. ఈరోజే ప్లంబర్ ని పిలిచి ఇంట్లోని లీకేజీలన్నీ బంద్ చేయండి. ప్లంబర్ దొరికే వరకు ఆ కుళాయి కింద ఒక గిన్నె పెట్టి, ఆ పోగైన నీటిని వాడుకోండి.
ఫ్లష్ ట్యాంక్ లో ‘ఒక లీటరు బాటిల్’ ట్రిక్: మనం ఒకసారి ఫ్లష్ చేస్తే ట్యాంక్ నుండి నేరుగా 8 నుండి 10 లీటర్ల నీరు వెళ్లిపోతుంది. ఉపాయం: ప్లాస్టిక్ 1 లీటరు బాటిల్ లో నీరు లేదా ఇసుక నింపి, మూత గట్టిగా బిగించి ఆ బాటిల్ ని మీ ఫ్లష్ ట్యాంక్ లోపల పెట్టేయండి. దీనివల్ల ప్రతిసారి ఫ్లష్ చేసేటప్పుడు 1 లీటరు నీరు తక్కువ వాడబడుతుంది.
పనిమనిషికి గిన్నెలు కడిగేటప్పుడు కుళాయి కట్టేయమని, గిన్నెలు కడిగేటప్పుడు కుళాయిని చిన్నగా వదలమని గట్టిగా చెప్పండి.
వాషింగ్ మెషీన్ లో వాటర్ లెవెల్ సెలెక్ట్ చేసే సౌకర్యం ఉంటే దాన్ని తప్పకుండా వాడండి, బట్టల పరిమాణాన్ని బట్టి మీ అంచనాతో ఆప్టి మమ్ లెవెల్ రోజూ సెలెక్ట్ చేయండి. మెషీన్ బుద్ధిపై ఆ పని వదిలేస్తే, (అలా చేయమని నాకు డెమోలో చెప్పారు) నా అనుభవం ప్రకారం మెషీన్ అవసరానికి మించి చాలా ఎక్కువ నీటిని / హై లెవెల్ సెలెక్ట్ చేస్తుంది, చాలా ఎక్కువ నీరు వృధా అవుతుంది ప్రతి ఇంట్లోనూ!.
ఇంట్లో 2-3 మంది ఉంటే రోజూ మెషీన్ వేయాల్సిన అవసరమే లేదు. ఒక రోజు విడిచి ఒక రోజు వేసినా సరిపోతుంది. దానివల్ల మెషీన్ పూర్తి లోడ్ తో వేయవచ్చు.
మిత్రులారా, ప్రకృతి మనకు ఈ ఏడాది సమయానికి ముందే కఠిన హెచ్చరిక ఇచ్చింది. ఇంకా మన దగ్గర సమయం ఉంది. మిగిలిన ఈ వర్షపు రోజులు, రాబోయే ఎనిమిది నెలలు మనం సంయమనంతో, యుక్తితో నీటిని వాడితేనే ఈ సంకటం నుండి క్షేమంగా బయటపడగలం.
*చివరి కఠిన మంత్రం:* “ఈరోజు నీటి ప్రతి చుక్కను జాగ్రత్తగా వాడకపోతే, రేపు పశ్చాత్తాపంతో కన్నీళ్లు పెట్టడానికి కూడా కళ్ళలో నీరు మిగలదు!”
నీటిని కాపాడండి..!
ముఖ్య సూచన:పై విషయాలన్నీ ఓపికతో చదువుదాం…ఆచరిద్దాం..మరో పది మంది కి పంపిద్దాం.